Choroba dwubiegunowa - najważniejsze informacje - crazy driving woman at night pic 1536x1024 - Nowe Widoki

Choroba dwubiegunowa – najważniejsze informacje

Spis treści

Choroba dwubiegunowa występuje u około 1% populacji, co oznacza, że około 1 na 100 osób doświadczy epizodu, który prawdopodobnie będzie wymagał stałej opieki. Choroba ta dotyka w równym stopniu mężczyzn jak i kobiety, zwykle zaczyna się w wieku około 20 lat.
Zaburzenie afektywne dwubiegunowe lub depresja maniakalna to zaburzenie nastroju, charakteryzujące się doświadczaniem skrajnie „wysokich” nastrojów, czyli epizodów maniakalnych w których wpada się w skrajną euforię lub ekscytację lub doświadczaniem skrajnie „niskich” nastrojów, zwanych epizodami depresyjnymi, w których czujemy się smutni przez większość czasu, mamy zmniejszoną aktywność i trudno jest nam doświadczać przyjemności.
Warto pamiętać, że istnieją różny przebieg związany z zaburzeniem afektywno dwubiegunowym. Epizod depresyjny i epizod maniakalny może wahać się od łagodnego do ciężkiego przebiegu i wpływa na to, jak osoba doświadcza choroby CHAD.

Choroba afektywno dwubiegunowa objawy

Epizody maniakalne. Mania jest skrajnym stanem nastroju, która cechuje się nieadekwatnie podwyższonym, euforycznym lub drażliwym nastrojem. Osoba w stanie manii może mieć mały kontakt z rzeczywistością, może podejmować ryzykowne decyzje, transakcje, nie biorąc pod uwagę konsekwencji.

Faza maniakalna choroby afektywno dwubiegunowej obejmuje:

Nieracjonalne pomysły: ludzie, którzy są w manii, często mogą doświadczyć urojeń wielkościowych, te myśli stają się nieadekwatne w stosunku do świata i do ludzi. Osoby często czują, że posiadają wyjątkowe talenty, mają genialne pomysły.

Szybki przepływ myśli: ludzie, którzy popadają w manię, doświadczają zwiększonego tempa myślenia. Szybciej przechodzą od jednego przedmiotu do drugiego. Czasami myśli mogą stać się tak szybkie, że zaczynają tracić sens, przez co osoby najbliższe przestają rozumieć.

Drażliwość: z powodu szybkiego procesu myślowego łatwo wpadają w złość, gdy ludzie wydają się nie rozumieć ich pomysłów lub podzielać ich entuzjazmu dla jakiejś nowej wizji.

Zmniejszona potrzeba snu: jeden z najbardziej charakterystycznych objawów, osoba w manii ma dużo mniejszą potrzebę snu, ilość godzin spędzonych na sen drastycznie maleje.

Zwiększony popęd seksualny: osoby, które popadają w manię, często doświadczają zwiększonego libido i mogą podejmować mniej przemyślane, decyzje dotyczące partnerów seksualnych.

Hipomania jest bardziej umiarkowaną formą podwyższonego nastroju nie wpływa w znaczący sposób na ocenę rzeczywistości. Może pojawiać się zwiększone pobudzenie, mniejsze zapotrzebowania na ilość snu, jednakże zachowane są pewne mechanizmy kontroli.

Epizody depresyjne

Depresja  charakteryzuje się znacznie obniżonym nastrojem. Aby zbadać poziom nasilenie depresji istotny, jest czas jej trwania i obecność charakterystycznych objawów pozwalający odróżnić epizod depresji dużej od łagodniejszego epizodu depresji.

Do najczęstszych objawów depresji należą:

Nastrój: utrzymujący się smutek, niepokój, uczucie pustki. Osoby opisujące depresję jako przytłaczające uczucie smutku i beznadziejności. Mogą doświadczyć utraty przyjemności w czynnościach życia codziennego, z którego kiedyś czerpali wiele przyjemności.

Słaby lub zakłócony sen: osoba w depresji często doświadcza zaburzeń snu, co może być spowodowane zwiększonym niepokojem. Trudno jest wówczas zasnąć lub łatwo budzić się w nocy. Osoby borykające się z bezsennością martwiąc się o wydarzenia dnia codziennego, związane z przyszłością bądź wracają myślami do przeszłości i swoich trudnych wydarzeń.

Zmniejszone zainteresowanie: osoba w depresji stopniowo traci zainteresowanie różnymi aktywnościami, szczególnie związane z relacjami społecznymi i sferą przyjemności.

Słaba koncentracja: myślenie może ulec spowolnieniu, a osoba może mieć trudności z podejmowaniem decyzji. Trudności z koncentracją mogą dotyczyć nawet codziennych zadań, takich jak zakupy.

Myśli samobójcze lub próby samobójcze: kiedy osoba w depresji czuję się skrajnie przytłoczona swoimi negatywnymi uczuciami , może mieć myśli o zakończeniu swojego życia lub mieć plany związane z popełnieniem samobójstwa.

Choroba dwubiegunowa – najważniejsze informacje Young Girl Enjoying Crazy Ride On Swing Carousel Picjumbo Com Nowe Widoki

Rodzaje dwubiegunowości

Choroba afektywna dwubiegunowa typu 1 – epizody depresyjne (wyższa okresowość) oddzielone są co najmniej jednym lub kilkoma epizodami manii. Wielu lekarzy określa chorobę afektywną dwubiegunową typu I jako chorobę nawracającą i ustępującą, w której objawy pojawiają się i znikają. Dlatego ważne jest, aby zapewnić kontynuację leczenia, nawet jeśli objawy już nie występują, aby zapobiec nawrotowi epizodu.

Choroba afektywna dwubiegunowa typu 2 – epizody depresyjne (zwykle jeszcze częstsze niż w II typie tej choroby) rozdzielone są jednym lub kilkoma epizodami hipomanii. Zaburzenie dwubiegunowe typu 2 charakteryzuje się występowaniem pełnowymiarowych epizodów depresji i epizodów hipomanii (tj. z łagodnymi objawami maniakalnymi), które prawie nigdy nie przekształciły się w pełnowymiarową manię.

Cyklotymia charakteryzuje się częstymi, krótkimi okresami łagodnych objawów depresyjnych i hipomanii, zmieszanych z krótkimi okresami normalnego nastroju. Chociaż pacjent z zaburzeniem cyklotymicznym nie doświadcza poważnej depresji ani manii, istnieje ryzyko rozwinięcia się zaburzenie afektywne dwubiegunowego typu I lub II.

Epizody mieszane – epizod mieszany charakteryzuje się występowaniem objawów zarówno depresyjnych, jak i maniakalnych prawie codziennie przez pewien czas. Osoba doświadcza szybko zmieniających się nastrojów, np. drażliwości, euforii, smutku, może wystąpić bezsenność, pobudzenie, halucynacje i urojenia, myśli samobójcze itp.

Diagnoza choroby afektywnej dwubiegunowej                      

Prawidłowe rozpoznanie choroby może pomóc w rozpoczęciu procesu leczenia, aby zacząć lepiej radzić sobie z chorobą. W związku z tym niezbędna jest właściwa i dokładna diagnoza. Pamiętaj test zaburzenia afektywno dwubiegunowe wykonane w Internecie nie rozwiąże sprawy.

Diagnoza wykluczająca

Jak w przypadku wszystkich innych zaburzeń psychicznych nie należ mylić depresji lub manii, które wywołane są stanem ogólnoustrojowym, jego leczeniem, bądź skutkami ubocznymi nadużywania substancji psychoaktywnych.

  • Stany ogólnoustrojowe , które mogą wywołać zbliżone skutki do depresji to: choroba układu nerwowego, choroba Parkinsona, udary, niedobory witamin, niedoczynność tarczycy, zapalenie wątroby, nowotwór.
  • Substancje psychoaktywne wywołujące podobne objawy do manii to: alkohol, amfetamina, kokaina, opioidy.
  • Leki, którą mogą wpłynąć na pojawienie się objawów ubocznych w postaci manii to leki przeciwnadciśnieniowe, leki nasercowe, środki przeciwbólowe.

Warto dodać, że zdarzają się przypadki podwójnego rozpoznania, w których osoba cierpiąca na zaburzenia dwubiegunowe dodatkowo nadużywa substancji psychoaktywnych.

Diagnoza wykluczająca

Jak w przypadku wszystkich innych zaburzeń psychicznych nie należ mylić depresji lub manii, które wywołane są stanem ogólnoustrojowym, jego leczeniem, bądź skutkami ubocznymi nadużywania substancji psychoaktywnych.

  • Stany ogólnoustrojowe, które mogą wywołać zbliżone skutki do depresji to: choroba układu nerwowego, choroba Parkinsona, udary, niedobory witamin, niedoczynność tarczycy, zapalenie wątroby, nowotwór.
  • Substancje psychoaktywne wywołujące podobne objawy do manii to: alkohol, amfetamina, kokaina, opioidy.
  • Leki, którą mogą wpłynąć na pojawienie się objawów ubocznych w postaci manii to leki na nadciśnienie, leki na serce, środki przeciwbólowe.

Warto dodać, że zdarzają się przypadki podwójnego rozpoznania, w których osoba cierpiąca na zaburzenia dwubiegunowe dodatkowo nadużywa substancji psychoaktywnych.

Choroba dwubiegunowa – najważniejsze informacje Happy And Sad Smiley On Laptop Keyboard Picjumbo Com Nowe Widoki

Przyczyny ChAD

Nie zidentyfikowano jednego konkretnego czynnika, powodującego chorobę afektywną dwubiegunową. Istnieje wiele czynników, które wchodzą ze sobą w interakcje, które mogą przyczynić się do rozwoju tego zaburzenia u niektórych osób. Wszystkie te czynniki oddziaływają na siebie, aby wywołać początek tej choroby.

Przyjrzymy się trzem kluczowym czynnikom: podatności genetycznej, podatności biologicznej i stresowi życiowemu.

Choroba afektywna dwubiegunowa ma tendencję do występowania w rodzinach. Krewni pierwszego stopnia osób z chorobą afektywną dwubiegunową mają zwiększone ryzyko rozwoju choroby afektywnej dwubiegunowej. Dzieci pacjentów z chorobą dwubiegunową są narażone na 8% większe ryzyko zachorowania w porównaniu z całą populacją. Dzieci pacjentów z dwubiegunowością są również narażone na zwiększone ryzyko (12%) zachorowania na depresję jednobiegunową (tj. tylko depresję, bez manii). Chociaż wyniki te wskazują , że w pewnym stopniu zaburzenie jest dziedziczone, nie musi być to czynnik wystarczający do pojawienia się choroby.

Stresujące wydarzenia lub okoliczności w życiu danej osoby, takie jak konflikty rodzinne, trudności w zatrudnieniu, żałoba a nawet wydarzenia przełomowe (tj. ślub, posiadanie dzieci, przeprowadzka) mogą nakładać na tę osobę dodatkowe wymagania które zmieniają sytuację życiową osoby.

Występowanie choroby afektywnej dwubiegunowej można zatem wyjaśnić jako interakcję trzech powyższych czynników. Osoba, która jest genetycznie i/lub biologicznie wrażliwa, niekoniecznie musi rozwinąć chorobę afektywną dwubiegunową. Na te podatności wpływa sposób, w jaki osoba radzi sobie ze stresorami w swoim codziennym życiu. Na przykład osoba, u której w rodzinie występowała cukrzyca, może nie zachorować na cukrzycę jeśli jest uważna w stosowaniu swojej diety, ogranicza cukier i ma wystarczająco dużo ruchu.

Leczenie zaburzeń afektywno dwubiegunowych

Fazy leczenia

Leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej obejmuje zwykle trzy etapy. Najważniejszym celem, jeśli doświadcza się epizodu maniakalnego, hipomanialnego lub ciężkiej depresji jest próba przejęcia kontroli nad objawami i ostatecznie eliminacja objawów. Najważniejsze, aby osoba cierpiąca na ChAD mogła powrócić do normalnego poziomu codziennego funkcjonowania. Czas trwania tej ostrej fazy leczenia może trwać od 6 tygodni do 6 miesięcy. W leczeniu kontynuacyjnym głównym celem jest utrzymanie stanu bezobjawowego poprzez zapobieganie nawrotom.

Trzecia faza to faza podtrzymywania jest niezbędna dla wszystkich pacjentów mierzących się z chorobą afektywną dwubiegunową. Celem leczenia podtrzymującego jest zapobieganie nawrotom, to znaczy zapobieganie występowaniu nowych epizodów manii, hipomanii lub depresji. W przypadku pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową, podobnie jak w przypadku innych schorzeń, takich jak cukrzyca lub nadciśnienie, leczenie podtrzymujące może trwać 5 lat, 10 lat lub całe życie.

Farmakoterapia

Uznanym standardowym leczeniem choroby afektywnej dwubiegunowej są leki, które skupiają się na kontrolowaniu lub eliminowaniu objawów a następnie utrzymaniu stanu bezobjawowego.

Skuteczne stosowanie leków wymaga ścisłej współpracy z lekarzem i odpowiedni dobór leków. Niektórzy pacjenci mogą dobrze reagować i odczuwać niewiele skutków ubocznych przy jednym typie leków, podczas gdy inni mogą lepiej radzić sobie z innym. Dlatego podczas przyjmowania leków ważne jest, aby monitorować ich działanie i skonsultować się z lekarzem.

Rodzaje leków:

Stabilizatory nastroju

Stabilizator nastroju to lek stosowany w celu zmniejszenia prawdopodobieństwa wystąpienia kolejnych epizodów manii lub depresji. Są to środki pierwszego rzutu w chorobie afektywnej dwubiegunowej. W zależności od objawów towarzyszących temu zaburzeniu można również stosować leki przeciwdepresyjne lub przeciwpsychotyczne. Stabilizator nastroju podaje się osobie jako lek podtrzymujący, ponieważ reguluje wahania nastroju, ale nie usuwa przyczyny. Dobre samopoczucie nie oznacza, że można przestać brać leki stabilizujące nastrój.

Popularnymi stabilizatorami nastroju są: węglan litu, karbamazepina i walproinian sodu.

Leki antydepresyjne

Leki przeciwdepresyjne można również stosować w połączeniu ze stabilizatorami nastroju w fazie ostrej, kontynuacji i/lub podtrzymania leczenia medycznego. Nie ma jednego konkretnego leku przeciwdepresyjnego, który byłby skuteczniejszy od innego w chorobie afektywnej dwubiegunowej.

Popularnymi lekami antydepresyjnymi są: selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) takie jak fluoksetyna, paroksetyna, sertralina

  • Trójpierścieniowe – imipramina, amitryptylina, dezypramina,
  • Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – fenelzyna

Leki przeciwpsychotyczne

Leki przeciwpsychotyczne można również stosować zarówno w ostrej fazie choroby, jak i czasami jako leczenie długoterminowe. Powszechne środki przeciwpsychotyczne obejmują haloperidol, chlorpromazynę, tiorydazynę, risperidon i olanzapinę.

Innym często stosowanym lekiem jest klonazepam, zaliczany do benzodiazepin. Jest stosowany jako dodatek z innymi lekami, aby pomóc w wywołaniu snu, zmniejszeniu pobudzenia psychomotorycznego oraz spowolnieniu gonitwy myśli

Terapia poznawczo-behawioralna

Wyniki badań wykazują, że terapia poznawczo-behawioralna w chorobie afektywnej dwubiegunowej skutecznie pomaga radzić sobie z objawami oraz lepiej je kontrolować. Terapia poznawczo-behawioralna może odgrywać istotną rolę w edukacji pacjentów afektywnych dwubiegunowych o ich zaburzeniach i wspiera oraz radzeniu sobie z trudnościami adaptacyjnymi. Praca w nurcie poznawczym sprzyja rozwojowi umiejętności, związanych z aktywny rozwiązywaniem problemów, uczy pacjentów monitorowania i regulowania własnych myśli, nastrojów, zachowań.

Ważne, aby pamiętać, że w przypadku pacjentów chorujących na zaburzenia afektywne dwubiegunowe terapia nie może być jedynym działaniem i nie może zastępować farmakoterapii

Choroba dwubiegunowa – najważniejsze informacje Crazy Girl Riding Her Longboard Picjumbo Com Nowe Widoki

Choroba afektywna dwubiegunowa jak z nią żyć

Co może pomóc w zapobieganiu epizodów depresyjnych lub maniakalnych?

Badania wykazały, że bycie świadomym wczesnych sygnałów ostrzegawczych, monitorowanie ich, posiadanie planu wczesnej interwencji, a następnie działanie zgodnie z tym planem, gdy zajdzie taka potrzeba, może okazać się bardzo pomocne. Wczesne wykrycie zbliżającej się choroby, może umożliwić wczesną interwencję i zapobiec epizodowi nastroju. Aby móc wykryć nadchodzący epizod trzeba nauczyć się rozpoznawać indywidualne wczesne oznaki i objawy choroby. Aby rozpoznać swoje wczesne objawy manii i depresji, warto zadać sobie pytania:

Jaka jestem, gdy mój nastrój jest umiarkowanie podwyższony i umiarkowanie podwyższony?

Jaka jestem, kiedy mam lekką i umiarkowaną depresję?

Jaka jestem, kiedy doświadczam hipomanii lub manii

Jakie są moje pierwsze objawy choroby dwubiegunowej

Jakie sytuacje, czynniki w przeszłości wywoływały u mnie zaburzenia nastroju?

Czy będę w stanie rozpoznać te objawy, gdy następnym razem ich doświadczę?

Czynniki ochronne i ryzyka

Warto pamiętać o własnych czynnikach ochronnych i tych potencjalnie ryzykownych. Czynnik ryzyka to te, które zwiększają szanse na zachorowanie osoby. Przykładami czynników ryzyka są: słabe lub nieprzystosowane strategie radzenia sobie, używanie alkoholu lub narkotyków, chwiejne relacje, niestabilna praca, konflikty interpersonalne, stresujące wydarzenia itp. Z drugiej strony czynniki ochronne to takie, które pomagają uchronić osobę przed zachorowaniem. Czynniki ochronne obejmują dobre strategie radzenia sobie, dobrą sieć wsparcia społecznego, skuteczne umiejętności komunikacji, rozwiązywania problemów itp. Jeśli czynniki ryzyka przeważają nad czynnikami ochronnymi,  to zwiększa się ryzyko nawrotów choroby.

O czym jeszcze warto pamiętać?

  1. Trzymaj się zrównoważonej rutyny i stylu życia

Chaotyczny styl życia może sam w sobie sprzyjać stresów i chwiejności, wobec tego warto zadbać o ustrukturyzowaną rutynę i zrównoważony styl życia. Pamiętaj o utrzymywaniu dobrych nawyków żywieniowych, snu,  ćwiczenia oraz aktywności społecznej i zabawie.

  1. Stwórz dobrą sieć wsparcia społecznego

Dobrze jest znaleźć osoby, z kim można usiąść, szczerze  porozmawiać i usłyszeć słowa wsparcia. Nie mówimy tu oznacza to sesjach psychoterapii ale raczej możliwość porozmawiania o wszystkim, co dzieje się w Twoim życiu oraz po prostu posłuchania kogoś drugiego. Często problemy wydają się większe w pojedynkę. Samo doświadczenie mówienia  może pomóc spojrzeć na to z innej perspektywy. Spotkania towarzyskie mogą być po prostu zabawne i w dobry sposób poprawić Twój nastrój.

  1. Stwórz dobrą profesjonalną pomoc dla siebie

Znajdź lekarza, psychoterapeutę, któremu ufasz, porozmawiaj z nimi o swoich potrzebach i obawach. Dowiedz się jak najwięcej o swojej chorobie i przejmij aktywną postawę w walce przeciwko chorobie

  1. Spodziewaj się potknięć

Regresy, gorsze momenty mogą zdarzyć się w każdej chwili, staraj się nie wpaść w pułapkę przekonania, że „wrócisz do punktu wyjścia”, ponieważ to tylko pogarsza samopoczucie i nie służy poprawie. Wykorzystuj swoje umiejętności zdobyte na terapii, aby pomagać sobie w takich sytuacjach. Przydatne może być przypomnienie sobie, że większość ludzi ma „dni przestojów” lub dni, w których problemy życiowe są trudniejsze do pokonania – to przecież część naszego życia!

Literatura:
Monica Ramirez Basco „Zaburzenia afektywne dwubiegunowe. Jak opanować wahania nastroju”.
Trisha Suppes, Elen B. Dennehy „Choroba afektywna dwubiegunowa”.
Monica Ramirez Basco , Rush John A „Zaburzenia afektywne dwubiegunowe. Terapia poznawczo-behawioralna”.
5/5 - (3)
Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Choroba dwubiegunowa - najważniejsze informacje - psychoterapia 1 nowe widoki 400x400 - Nowe Widoki

Psychoterapia

Wsparcie psychoterapeutyczne
dla kobiet 

Choroba dwubiegunowa - najważniejsze informacje - coaching online 2 400x400 - Nowe Widoki

Coaching

Indywidualny coaching biznesowy, coaching kariery i rozwój osobisty dla kobiet

Choroba dwubiegunowa - najważniejsze informacje - Superwizja 4 400x400 - Nowe Widoki

Superwizja

W procesie superwizji stajesz się lepszą w tym, co robisz, aby skuteczniej pomagać swoim Klientom

Choroba dwubiegunowa - najważniejsze informacje - O nas kw 400x400 - Nowe Widoki

Umów się na sesję
do psychoterapeuty lub coucha

Wiemy, jak skutecznie pomagać

Oferujemy spotkania w gabinecie w Warszawie i online

Świadczymy usługi w językach polskim i angielskim

Zobacz również

trening progresywnej relaksacji
Psychoterapia / Coaching

Trening progresywnej relaksacji

Trening progresywnej relaksacji Stan napięcia mięśni pierwotnie pomaga nam, sygnalizując naszemu organizmowi, aby przygotowało się na potencjalnie niebezpieczną sytuację. Nasze ciało jest wówczas w

Więcej »