# Dialog motywujący w psychoterapii. Jak pomóc ludziom w zmianie?

*Canonical URL: https://nowewidoki.com/dialog-motywujacy-w-psychoterapii-jak-pomoc-ludziom-w-zmianie/*

- **SEO Title:** Dialog motywujący w psychoterapii.Jak pomóc ludziom w zmianie
- **SEO Description:** Dialog motywujący w psychoterapii wzmacnia motywację do zmiany.Dowiedz się więcej na temat dialogu motywującego, sprawdź, jak może Ci pomóc?

![dialog motywujący](https://nowewidoki.com/wp-content/uploads/2022/12/pexels-luke-webb-2794212_easy-resize.com_-nowe-widoki.jpg)

Problem motywacji to problem, który wszyscy znamy. Motywacja jest kluczowa dla zmiany, jednakże budowanie i wzmacnianie własnej motywacji, bywa trudnym procesem. **Dialog motywujący w procesie psychoterapii wspiera klientów z czerpania z własnych zasobów i budowaniu osobistej motywację w osiąganiu celów.**Dowiedz się więcej na temat dialogu motywującego, sprawdź, jak może Ci pomóc?

## **Motywacja**

![motywacja wewnętrzna do zmiany](https://nowewidoki.com/wp-content/uploads/2022/12/pexels-ihsan-adityawarman-2045600_easy-resize.com_-nowe-widoki-400x267.jpg)Motywacja pozwala nam iść naprzód, nawet gdy robi się ciężko, to ona trzyma nas na właściwej drodze i pomaga w dążeniu do naszych celów. Motywacja jest, jak siła napędowa do zmian, to ona popycha nas do konkretnego planu działania. Motywacje można podzielić na dwa rodzaje: **motywację wewnętrzną i motywację zewnętrzną.**

**Motywacja wewnętrzna** ma miejsce wtedy, gdy jesteśmy zmotywowani do zrobienia czegoś, ponieważ jest to dla nas interesujące, przyjemne lub satysfakcjonujące. **Motywacja zewnętrzna** ma miejsce wtedy, gdy jesteśmy zmotywowani do zrobienia czegoś ze względu na związane z tym nagrody lub kary. Motywacja zewnętrzna dotyczy najczęściej środowisk, w których funkcjonujemy – oczekiwania rodziny, pracodawcy, społeczeństwa.

Oczywiście najbardziej pożądaną motywacją w procesie zmiany jest motywacja wewnętrzna, która wypływa z naszego ja. Jednakże, w wielu przypadkach nie jest możliwa do uaktywnienia. Często klienci bądź pacjenci zaczynają uczestniczyć w psychoterapii z powodów zewnętrznych np. naciski lub rozczarowanie ze strony najbliższych, brak realizacji pewnych standardów.

Trudności we wprowadzaniu zmian najbardziej wyraźnie można zauważyć w przypadku różnego rodzaju uzależnień np. objadanie się, uzależnienie od Internetu, pracoholizm. Charakterystycznymi cechami zmiennej motywacji jest: ambiwalencja, opór, usprawiedliwianie, trzymanie się pozytywów bieżącej sytuacji (tzw. **język podtrzymania**).

## **Transteoretyczny model zmiany a motywacja do zmiany**

**![transteoretyczny model zmiany](https://nowewidoki.com/wp-content/uploads/2022/12/pexels-matthias-groeneveld-4200740_easy-resize.com_-nowe-widoki-400x267.jpg)Transteoretyczny model zmiany Prochaski i DiClemente** jest teorią psychospołeczną, która pomaga zrozumieć etapy zmiany oraz tego, z jaką zmienną siłą przechodzimy przez ten proces. Model ten został wprowadzony po raz pierwszy w 1984 roku, jednakże jest nadal aktualny w zrozumieniu procesu zmian i wyzwań, jakie stoją przed nami.

Model składa się z pięciu etapów: **prekontemplacji, kontemplacji, przygotowania, działania i utrzymania**.  Pierwszy etap nazywa się **prekontemplacja**. Na tym etapie ludzie nie są jeszcze zmotywowani do zmiany swojego zachowania. Mogą w ogóle o tym nie myśleć lub mogą mieć bardzo ambiwalentne podejście do zmiany.

Drugi etap to **kontemplacja**, ten etap oznacza, że ludzie myślą o zmianie swojego zachowania, ale nadal nie są pewni, czy chcą wprowadzić zmianę w swoje życie, czy też nie.

W trzecim etapie – **przygotowanie**, osoby podjęły decyzję i są gotowe zmienić swoje zachowanie i przejść przez wszystkie niezbędne kroki, które doprowadzą ich do sukcesu. Czwarty etap to **działanie**, co oznacza, że ludzie z powodzeniem zmienili swoje zachowanie i zaczęli wprowadzać zmiany w swoje życie. Etap działania ma miejsce, gdy ktoś podjął pewne kroki w kierunku celu, który wyznaczył w fazie przygotowań, ale może nie być jeszcze w pełni zaangażowany.

Wreszcie, końcowy etap, to **faza utrzymania**. Ma miejsce, gdy ludzie utrzymują swoje nowe zachowania, z każdym dniem czując większą stabilizację i pewność.

## **Motywacja a uzależnienie**

Motywacja osób uzależnionych, jest często krótkotrwała i zwykle staję się trudna do utrzymania po pewnym czasie. Osoby uzależnione często tkwią w fazie prekontemplacji lub bardzo szybko do niej wracają.

Uzależnienie charakteryzuje się intensywnym pragnieniem lub niekontrolowaną potrzebą spożycia substancji takie jak: alkohol, narkotyki lub tytoń; mogą to być również uzależnienie od czynności (tzw. **uzależnienia behawioralne**) takie jak: hazard, [kompulsywne objadanie](https://nowewidoki.com/kompulsywne-objadanie-najwazniejsze-informacje-i-leczenie/) czy [zakupoholizm](https://nowewidoki.com/zakupoholizm-jak-rozpoznac-problem/). Jeśli ktoś jest uzależniony, nie jest w stanie powstrzymać się od angażowania się w swoje nałogowe zachowanie, pomimo negatywnych konsekwencji, jakie mogą z tego wynikać.

Proces wychodzenia z uzależnienia jest długi i żmudny. Utrzymanie motywacji i skupienie się na celu, jakim jest wyzdrowienie, może być trudne. **Jednym ze sposobów w walce z nieadaptacyjnymi nawykami bądź uzależnieniem jest praca psychoterapeutyczna w duchu dialogu motywującego.**Terapeuta uzależnień, w atmosferze akceptacji i współczucia pomaga ukierunkowywać na osobiste wartości i cele klienta, służący umocnieniu własnej motywacji i zobowiązania do zmian.

## **Dialog motywujący**

![wywiad motywujący pomaga ludziom wprowadzić zmiany](https://nowewidoki.com/wp-content/uploads/2022/12/pexels-madison-inouye-2821823_easy-resize.com_-nowe-widoki-400x266.jpg)Dialog Motywacyjny (twórcy: **prof. William Miller,  prof. Stephen Rollnick**) to metoda stosowana w celu zwiększenia motywacji do zmiany. **Dialog motywujący (ang. dm) albo  wywiad motywujący pomaga ludziom w zmianie**. Jest doskonałym rozwiązaniem dla osób borykających się z ambiwalencją, może pomóc ludziom w radzeniu sobie z konfliktem wewnętrznym wobec zmiany. Wysoka skuteczność w pracy z osobami uzależnionymi pozwala na rozszerzanie tej metody pracy na różne grupy klientów. Psycholog w duchu dialogu ma za zadanie wywołać ambiwalencje i ukierunkować na właściwe osobiste cele.

**Praca terapeutyczna w dialogu doskonale sprawdza się z  osobami uzależnionymi, bądź osobami mającymi trudność ze szkodliwymi nawykami, a także osobami, które**[z różnych powodów nie mogą zrealizować upragnionych celów.](https://nowewidoki.com/postanowienia-noworoczne-7-krokow-do-sukcesu/)

Nie należy traktować wywiadu motywującego wyłącznie jako techniki, sposobu bądź czynności, która miałaby sprawić, że ktoś się zmieni. Wywiadu nie możemy traktować jako kolekcji przypisów w książce ani zestawu sztuczek czy zbioru technik. Jest to raczej metoda komunikowanie się z ludźmi, w związku z ich trudnościami. Dialog motywujący to oparty na współpracy sposób pracy terapeutycznej.**Jest skoncentrowany na kliencie, techniki dialogu oferują poszukiwania wewnętrznej motywacji do zmiany.**

W pracy terapeutycznej podkreśla się potrzebę empatii, szczerości, współpracy. Klientów traktuje się jako **ekspertów od samych siebie**, dysponującymi wszelkimi mechanizmami i zasobami wewnętrznymi, takimi jak posiadanie osobistych wartości, zdolności, umiejętności, które są potrzebne do wprowadzenia zmian.

## **Najważniejsze elementy dialogu motywującego**

### **Autonomia**

Rozwijanie autonomii jest jednym z najważniejszych zadań w procesie terapeutycznym. Niezależność myśli, uczuć i decyzji należy do podstawowych potrzeb człowieka. Jeżeli terapeuta sprzeciwi się tej potrzebie, przedwcześnie naciskając klienta, żeby się zmienił lub rozwiązał problem, spotka się z silnym protestem i oporem, który paradoksalnie obniży możliwość wprowadzania zmian.

### **Współpraca**

Współpraca w duchu wywiadu motywującego opiera się na partnerskiej relacji między terapeutą a klientem. Takie podejście jest zupełnie odmienne od modelu, w którym terapeuta jest ekspertem, dzielącym się swoją wiedzą. Podobnie jak rodzic pilnujący dziecko, tak i terapeuta musi zachować równowagę, pomiędzy pomaganiem, wspieraniem, przy równoczesnym pozwalaniu na eksperymenty i samodzielne rozwiązywanie problemów.

### **Wydobywanie**

W wydobywaniu rozwija się różne aspekty zmiany, wydobywa się przyczyny dążenia do zmiany i towarzyszące jej obawy. Terapeuta nie narzuca rad, nie jest w roli doradcy, nie pomaga w sposób autorytarny, znajdując szybkie rozwiązanie. Mimo że niektóre, zachowania nigdy nie będą wynikać z motywacji wewnętrznej, bo nie niosą za sobą przyjemności, klienci i tak mogą zinternalizować swoją motywację, przekształcając wymogi zewnętrzne w swoje osobiste wartości i cele.

## **Wywiad motywujący – narzędzie OARS**

![wywiad motywujący narzędzia OARS](https://nowewidoki.com/wp-content/uploads/2022/12/pexels-ylanite-koppens-843266_easy-resize.com_-nowe-widoki-400x266.jpg)

O – (Open questions) Pytania Otwarte

Dzięki pytaniom otwartym terapeuta uzyskuje informacje na temat znaczenia wypowiedzi. Pytania pozwalają lepiej poznać poglądy i troski klienta. W wywiadzie motywującym pytania zamknięte są ograniczone do minimum.

A – (Affirmation) Dowartościowanie

Dowartościowanie, uprawomocnienie, uważnienie wypowiedzi lub uczuć klienta. Terapeuta dowartościuje, wzmacnia mocne strony klienta. Kluczem w dowartościowaniu jest szczerość i odwoływanie się do konkretów.

R – (Reflective listening) Odzwierciedlanie

Ten komponent wywiadu jest skoncentrowany na kliencie, odzwierciedlanie jest kluczem do aktywnego słuchania. Wypowiedzi odzwierciedlające służą różnorakim celom w psychoterapii. Wykorzystuje się je po to, aby wyrazić trafną empatię oraz przetestować hipotezy, dotyczące sposoby, w jakie klient doświadcza świata.

Odzwierciedlenie proste jest pokazaniem klientowi, że został zrozumiany poprzez powtórzenie lub parafrazę jego słów. Odzwierciedlenie złożenie odzwierciedla prawdziwe znaczenie wypowiedzi klienta.

S – (Summarizing) Podsumowania

W podsumowaniu terapeuta wybiera odpowiednie stwierdzenia z całej rozmowy i łączy najważniejsze elementy wypowiedzi, porządkując świat klienta i jego ambiwalencje.

## **Terapia poznawczo-behawioralna a dialog motywujący**

**![uzależnienia behawioralne](https://nowewidoki.com/wp-content/uploads/2022/12/pexels-tirachard-kumtanom-347135_easy-resize.com_-nowe-widoki-400x267.jpg)W terapii poznawczo behawioralnej wywiad motywujący można stosować zwłaszcza w początkowej fazie procesu terapeutycznego, a**by pobudzić motywację do określonych celów lub zadań terapeutycznych. Dialog może być stosowany przez cały czas leczenia, w różnych momentach spotkań, aby umacniać zaangażowanie i wzmacniać motywacje.

## **Skąd wiadomo, kiedy skorzystać z dialogu motywującego?**

Kiedy masz małą motywację do zmiany, wahasz się, czy zaangażować się w psychoterapię lub zmodyfikować swoje negatywne nawyki. Jeśli masz trudność z wprowadzaniem długoterminowej zmiany w swoim życiu, to praca w duchu dialogu motywującego jest dla Ciebie.

Jeśli, jesteś zainteresowana psychoterapią umów się na spotkanie – [terapia poznawczo-behawioralna online](https://nowewidoki.com/terapia-poznawczo-behawioralna-online/).

Bibliografia:

1. William R. Miller, Stephen Rollnick – „Dialog motywujący. Jak pomóc ludziom w zmianie” – Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2014.
2. Hal Arkowitz, William R. Miller, Stephen Rollnick – „Dialog motywujący w terapii problemów psychologicznych” – Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
3. Sylvie Naar, Steven A. Safren – „Dialog motywujący i terapia poznawczo-behawioralna” – Wydawnictwo WUJ, 2021.
4. [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5580948/](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5580948/)
5. [https://www.researchgate.net/publication/387128068_A_Review_on_the_Effectiveness_of_Cognitive_Behavioural_Therapy_and_Motivational_Interviewing_in_Treating_Depression](https://www.researchgate.net/publication/387128068_A_Review_on_the_Effectiveness_of_Cognitive_Behavioural_Therapy_and_Motivational_Interviewing_in_Treating_Depression)

4.9/5 - (10)

---

*Generated: 2026-06-12 21:04 (UTC)*