Czym jest terapia schematów?
Terapia schematów pozwala na wprowadzanie nowych rozwiązań w psychoterapii, przede wszystkim dzięki swojemu integracyjnemu i całościowemu podejściu do problemów. W pracy terapeutycznej wykorzystuje się repertuar technik poznawczych, behawioralnych i emocjonalnych. Terapia schematów koncentruje się głównie na identyfikowaniu podstawowych schematów oraz na tym, w jaki sposób mogły one przyczynić się do rozwoju negatywnych wzorców obecnych w teraźniejszości. Nieadaptacyjne schematy często uniemożliwiają ludziom odnalezienie sensu i celu w życiu oraz utrudniają im funkcjonowanie w kontekście zawodowym i społecznym.
Young i schematy
Aaron Beck wprowadził pojęcie schematów do terapii poznawczej. Używał tego terminu, by opisać negatywne przekonania, które są trwałe i odporne na upływ czasu. Teorię tę rozwinął Jeffrey Young, podkreślając znaczenie przeszłości w rozumieniu schematów. W rezultacie uznał, że schematy są wynikiem trudnych doświadczeń z dzieciństwa, związanych z niezaspokojonymi potrzebami emocjonalnymi. Gdy potrzeby te nie zostają spełnione w dzieciństwie i okresie dorastania, rozwijają się wczesne nieadaptacyjne schematy zawierające bezwarunkowe, niekorzystne przekonania o sobie i innych.
Centralnym elementem terapii schematów jest więc zmiana i redukcja wczesnych nieadaptacyjnych schematów. Według Younga schematy obejmują myśli, wspomnienia, odczucia z ciała i emocje. Uważa się, że wynikają one z połączenia niezaspokojonych podstawowych potrzeb, wrodzonego temperamentu oraz środowiska, w którym dorastamy. W dorosłości często sami wzmacniamy i rozwijamy swoje schematy. Pomimo bólu, jaki nam przynoszą, zwykle wybieramy to, co znane – dlatego powtarzamy stare wzorce.
Podsumowując, wczesne nieadaptacyjne schematy to:
-
Ogólne, wszechobejmujące tematy lub wzorce, które:
-
Składają się ze wspomnień, emocji i myśli.
-
Odnoszą się do przekonań o sobie i relacjach z innymi.
-
Powstały w dzieciństwie lub w okresie dorastania.
-
Często są utrwalane w ciągu całego życia.
-
Nie tylko myśli
W pracy z pacjentami często słyszę, że choć rozumieją pewien aspekt siebie, ich emocje wciąż „idą własną drogą”. To sygnał, że praca poznawcza – oparta na myśleniu – powinna zostać poszerzona o doświadczenie i przeżywanie emocji. Kiedy schemat się aktywuje, przeszłość wkracza w naszą teraźniejszą świadomość. Aby skutecznie pracować nad schematami, istotne jest wykorzystanie technik związanych z wyobraźnią i tzw. psychodramą – np. pracą z pustym krzesłem lub odgrywaniem ról.
Podczas ćwiczeń z wyobraźnią bronimy dziecka, które istnieje głęboko w nas samych. Łączymy obrazy z dzieciństwa z sytuacjami i problemami, jakie pojawiają się w obecnym życiu. Dlatego w terapii schematów interwencje doświadczeniowe mają na celu uzupełnienie deficytów w uczeniu się emocji i przywiązania.
Dlaczego warto wybrać terapię schematów Younga?
Terapia schematów to kompleksowy i spójny teoretycznie model pracy terapeutycznej. Zapoznaj się ze trybami terapii schematów – ich skuteczność została naukowo potwierdzona. W terapii wykorzystuje się repertuar technik poznawczych, behawioralnych i emocjonalnych. Dzięki swojej integracyjnej naturze terapia schematów okazuje się skuteczna w pracy z różnorodnymi trudnościami – od obniżonego nastroju, lęku, poczucia samotności i wstydu, po utrwalone destrukcyjne wzorce zachowań. Podejście to zmniejsza objawy i prowadzi do trwałej poprawy. Choć jest stosunkowo młodym nurtem psychoterapii, terapia schematów zyskuje coraz więcej zwolenników i praktyków na całym świecie.
Jesteś zainteresowana, zapisz się na pierwsze spotkanie – terapia schematów online
Przykładowe problemy, nad którymi warto pracować w terapii schematów:
-
Uporczywe, samokrytyczne lub negatywne myśli o sobie i innych.
-
Głębokie poczucie wstydu, przekonanie o własnej wadzie i lęk przed odrzuceniem.
-
Lęk przed porzuceniem, nieufność i napięcie w relacjach.
-
Długotrwały perfekcjonizm.
-
Przymus pomagania i rozwiązywania problemów innych.
-
Trudności w asertywności, częste podporządkowywanie się w relacjach.
-
Prokrastynacja i autosabotaż w realizacji celów.
-
Nadmierne przejmowanie się oceną innych.
-
Utrzymujący się stres, lęk, zwątpienie w siebie lub poczucie wstydu.
-
Nawracające epizody depresji lub lęku oporne na leczenie farmakologiczne.